Najczęstsze niezgodności podczas audytu AQAP 2110 - jak uniknąć błędów w zarządzaniu ryzykiem i konfiguracją?

Przejście z popularnie stosowanego systemu zarządzania jakością ISO 9001 na poziom wymagań wojskowych zdefiniowanych w publikacji NATO - AQAP 2110 jest dla wielu organizacji uprawnionych do dostaw dla sektora obronnego znaczącą zmianą w procedurach, a często także procesach technologicznych. Certyfikacja ta nie jest jedynie formalnym uzupełnieniem dokumentacji firmowej, lecz kluczowym warunkiem kontraktowym, nadającą zdolność przedsiębiorstwa do realizacji zamówień rządowych i wojskowych.


Z perspektywy praktyki audytorskiej, najwięcej uchybień oraz niezgodności określanych jako krytyczne nie dotyczy ogólnych procesów biznesowych. Pojawiają się one w obszarach specyficznych dla standardów militarnych, m.in. w zarządzaniu ryzykiem technologicznym produktu oraz w kompleksowym zarządzaniu konfiguracją.


Dlaczego ISO 9001 to za mało? Specyfika wymagań wojskowych


Standard AQAP 2110 nakłada na dostawców bezwzględny obowiązek dostarczenia dokumentacji i dowodów na to, że wyrób spełnia wymagania techniczne na każdym etapie swojego cyklu życia. W procesie tym aktywnie uczestniczy przedstawiciel wojskowy, realizujący procedury Rządowego Zapewnienia Jakości GQA.


Najczęstsze błędy w obszarze zarządzania ryzykiem


Pierwszym z krytycznych punktów zapalnych podczas audytów zewnętrznych jest powierzchowność prowadzonej analizy ryzyka. Organizacje często powielają ogólne wzorce ryzyka biznesowego przygotowane na potrzeby ISO 9001, zapominając, że audytor AQAP poszukuje dowodów na określenie specyficznego ryzyka technicznego wyrobu oraz ryzyka zakłóceń w łańcuchu dostaw komponentów strategicznych.


Do najważniejszych uchybień zalicza się:


  • Brak powiązania analizy ryzyka z parametrami krytycznymi dla bezpieczeństwa i niezawodności sprzętu wojskowego.
  • Braku kaskadowania wymagań zarządzania ryzykiem na poddostawców. Kontrakt wojskowy wymaga, aby najważniejsi dostawcy byli objęci analogicznym reżimem kontrolnym.

    • Zarządzanie konfiguracją - główny obszar uchybień audytorskich


    Zarządzanie konfiguracją jest podstawą integralności wyrobu w przemyśle obronnym. To właśnie w tej przestrzeni audytorzy najczęściej zmuszeni są do wystawiania kart niezgodności.


    Najpoważniejsze uchybienia proceduralne dotyczą dwóch aspektów:


  • Brak zatwierdzonego Planu Zarządzania Konfiguracją - organizacje rzadko dysponują sformalizowanym dokumentem, który w sposób precyzyjny określa strukturę wyrobu od fazy projektowej, przez produkcję, aż po finalne wsparcie eksploatacyjne.
  • Uchybienia w identyfikacji i kontroli linii bazowych - częstym błędem jest brak formalnego dokumentowania linii bazowych konfiguracji. Skutkuje to brakiem kontroli nad wprowadzanymi poprawkami inżynieryjnymi i brakiem pełnej identyfikacji zmian bez wiedzy i zgody zamawiającego.

    • Jak organizacja powinna przygotować się do wdrożenia AQAP 2110?


    Skuteczne przejście audytu wymaga od organizacji podjęcia odpowiednich działań, które zweryfikują obszary najwyższego ryzyka. Przygotowanie powinno obejmować wdrożenie następujących procedur:


  • Dopasowany Plan Jakości - konieczne jest opracowanie i zatwierdzenie dokumentacji jakościowej dopasowanej wprost do specyfiki i wymagań konkretnego kontraktu wojskowego.
  • Nadzór nad liniami bazowymi - działania obejmujące wdrożenie rygorystycznego systemu kontroli zmian inżynieryjnych, wykluczającego wprowadzanie modyfikacji bez formalnego zatwierdzenia.
  • Kwalifikacja dostawców - należy przeprowadzić ocenę firm współpracujących oraz kaskadowanie wymagań kontraktowych na dalsze ogniwa łańcucha dostaw.

    • Skuteczne przejście audytu AQAP 2110 wymaga od organizacji odejścia od pasywnego rejestrowania zdarzeń jakościowych na rzecz aktywnego, inżynieryjnego zarządzania integralnością techniczną wyrobu. Budowanie przewagi konkurencyjnej w sektorze zbrojeniowym opiera się przede wszystkim na dojrzałości procesowej i niezawodności.